Phật Giáo Đơn Giản

Gốc cây: bốn sự thật

Bốn sự thật còn được gọi là Tứ Diệu Đế. Chữ gốc Pāli là ariya sacca, nghĩa là sự thật cao quý.

Sự thật thứ nhất là khổ: đời có những điều không như ý. Việc cần làm với sự thật này là hiểu rõ nó (SN 56.29), như người bệnh trước hết cần biết mình mắc bệnh gì.

Sự thật thứ hai là nguồn gốc của khổ, tức tham ái. Việc cần làm là buông bỏ nó, như thầy thuốc tìm ra nguyên nhân gây bệnh để trừ đi.

Sự thật thứ ba là khổ có thể chấm dứt. Việc cần làm là tự mình chứng nghiệm sự chấm dứt ấy, như người bệnh biết bệnh của mình chữa khỏi được.

Sự thật thứ tư là con đường đưa đến chấm dứt khổ, tức Bát Chánh Đạo. Việc cần làm là tu tập theo con đường ấy, như người bệnh dùng đúng thuốc.

Cách ví bốn sự thật với việc chữa bệnh lấy từ sách Thanh Tịnh Đạo (Visuddhimagga, thế kỷ 5).